Pompen of verzuipen
Summary
In deze scriptie wordt de erbarmelijke staat van het huidige toneelonderwijs binnen de
bovenbouw van het vwo Nederlands aan de kaak gesteld: door invoering van het vak ckv is
het performatieve deel over toneel naar dat vak gegaan, waardoor het vak Nederlands veelal
louter ingaat op de tekstuele elementen. Het gevolg is toneel daardoor tussen wal en schip
valt, en leerlingen daardoor toneel niet kunnen begrijpen op een manier die recht doet aan de
unieke combinatie van het performatieve en tekstuele dat toneel kenmerkt.
Om hier in actie tegen te komen, is in deze scriptie een validerend ontwerponderzoek
uitgevoerd, met als hoofdvraag: “Aan welke kenmerken voldoet een literair-historische
toneeldidactiek voor de bovenbouw vwo Nederlands die recht doet aan het tekstuele en
performatieve karakter van een toneeltekst en de genregerichte en transmediale lijn van het
medium toneelstuk?”. Na een uitgebreide bureau-analyse zijn de desbetreffende kenmerken
in beeld gekomen; deze werden vertaald naar ontwerpprincipes voor een lessenreeks
opgehangen aan Herman Heijermans’ toneelstuk Op hoop van zegen. Vervolgens heeft een
driekoppig panel van ervaringsdeskundigen de lessenreeks beoordeeld. Deze lessenreeks is
over het algemeen positief ontvangen, vooral wat betreft het incorporeren van de
genrespecifieke performatieve en tekstuele kenmerken van toneel. Door de logheid van het
ontwerpprincipe over de genregerichte en transmediale lijn niet duidelijk is geworden of de
daarbij horende kenmerken duidelijk in de didactiek aanwezig waren.