Show simple item record

dc.rights.licenseCC-BY-NC-ND
dc.contributor.advisorHellemans, Babette
dc.contributor.advisorMietus, Leo
dc.contributor.authorSmit, Petra
dc.date.accessioned2008-07-03T07:53:04Z
dc.date.available2008-07-03T07:53:04Z
dc.date.issued2008
dc.identifier.urihttps://studenttheses.uu.nl/handle/20.500.12932/10167
dc.description.abstractIn dit onderzoek staat het motief van de twijfel in het werk van Jacqueline van der Waals centraal. Hoe verhoudt de twijfel zich tot de geloofszekerheid? Jacqueline van der Waals wordt geboren op 26 juni 1868, als tweede dochter van Johannes Diederik van der Waals (1838-1923) en Anna Magdalena Smit (1847-1881). Haar vader is hoogleraar in de natuurkunde aan de Universiteit van Amsterdam en ontvangt in 1910 de Nobelprijs voor Natuurkunde. Door het werk van haar vader verkeert Jacqueline in de kring van wetenschappers en gegoede burgerij. Niet alleen het overlijden van haar moeder en hoe haar vader met dit verlies omgaat zal van invloed zijn geweest op haar verhalen en gedichten, maar ook het milieu waarin ze is opgegroeid. Voor de analyse van de verhalen en de roman van Jacqueline van der Waals ben ik ervan uitgegaan, dat er codes in een verhaal aanwezig zijn die direct of indirect verwijzen naar overtuigingen. Het is een structuralistische benadering die de tekst verbindt met de ideologische context. Ik heb vanuit een theologische achtergrond het motief van de twijfel in de verhalen van deze schrijfster onderzocht. In het werk van Jacqueline van der Waals valt op, dat ze gebeurtenissen uit haar jeugd verwerkt in haar verhalen. Het overlijden van haar moeder heeft diepe sporen achtergelaten in haar leven en dat komt terug in haar werk. . Na onderzoek van haar verhalen en gedichten blijkt, dat Jacqueline de twijfel laat bestaan en dat de twijfel net als vertrouwen nodig is voor geloofsgroei. De twijfel wordt niet weggenomen, hooguit tijdelijk. In de roman ‘Noortje Velt’, komt een regel naar voren die m.i. typerend is voor haar werk. Het is de volgende zin: ‘Vreemd, dat men zo rustig geloven kan over onopgeloste twijfel heen…’ In deze ene zin wordt duidelijk dat de twijfel nooit helemaal is opgelost, zoals ook blijkt uit de korte verhalen. De innerlijke zekerheid, die uit haar liederen en gedichten spreekt, staat naast de twijfel, alleen kiest ze ervoor om met het hart een keuze te maken; te vertrouwen; zich over te geven. Ze durft in de roman zelfs te beweren dat ze voor God zal komen pleiten op haar ongeloof. Door dit te doen maakt ze m.i. duidelijk dat niet geloofszekerheid het doel is, maar contact met God. Ze legt de zekerheid, haar vaste punt buiten zichzelf. God is haar vaste punt. Geloof is op deze manier jezelf overgeven met alle twijfel die je hebt. Dit geeft innerlijke vrede en geluk. Wezenlijk voor Jacqueline is de mengeling van zekerheid en twijfel omdat dit de groei van mens-zijn mogelijk maakt. Hierin is ze beïnvloedt door Chantepie de la Saussaye en de Ethische theologie. Jacqueline toont zich in haar literatuur, voor wat betreft de omgang met twijfel, een geloofsgenoot van Chantepie de la Saussaye. Innerlijke zekerheid is in de verhalen van Jacqueline, net als in de Ethische theologie, een kwestie van het hart. Het is niet primair een zaak van de rede. Argumenten geven de uiteindelijke doorslag niet, de zekerheid wordt gevonden als de wil zich richt op God, de diepte van Zijn liefde leert kennen. Zekerheid vindt een mens niet uitsluitend met het verstand, maar ook met de wil en het gevoel. Innerlijke zekerheid in de zin van Godsvertrouwen vindt een mens in de ontmoeting met God die het hart aanspreekt. In alle verhalen en in een aantal gedichten kom je de gedachte tegen dat het niet gaat om eigen krampachtige inzet, eigen eer, maar het zich overgeven aan God. ‘Wie om te leven leeft, zal nooit het leven vinden, maar die zijn leven geeft.’ Dit motto bevat de meest belangrijke boodschap die uit de verhalen en gedichten van Jacqueline naar voren komt. Slechts als je jezelf opgeeft kun je jezelf vinden. Zekerheid is niet langer het doel dat bereikt moet worden en twijfel niet langer de hindernis die genomen moet worden. De verrassende uitkomst is dat loslaten van jezelf en je richten op God geen (onwrikbare) zekerheid geeft. Het is niet zo dat je niet langer vatbaar bent voor twijfel. Maar het levert je een ontspannen rust op, waarin je (onverwacht) God kunt ontmoeten. Een ontmoeting die je laat leven met hart en ziel. Hiermee staat Jacqueline van der Waals theologisch op één lijn met de gedachten van Chantepie de la Saussaye
dc.description.sponsorshipUtrecht University
dc.language.isonl
dc.title‘Die twijfelt aan eigen twijfel’ De dynamiek tussen twijfel en geloofszekerheid in het werk van Jacqueline van der Waals
dc.type.contentMaster Thesis
dc.rights.accessrightsOpen Access
dc.subject.keywordsJacqueline van der Waals
dc.subject.keywordstwijfel
dc.subject.courseuuTheologie en kerk


Files in this item

Thumbnail

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record